Aula Noorderbegraafplaats
Schapendijkje 4
8915 AB Leeuwarden
Inleiding
De Noorderbegraafplaats in Leeuwarden, opgericht in 1919, is inmiddels de grootste algemene begraafplaats van de stad. De gemeente Leeuwarden heeft voor de begraafplaats een masterplan opgesteld dat een algehele vernieuwing en gedeeltelijke uitbreiding van de begraafplaats behelst. Borren Staalenhoef Architecten kreeg opdracht een plan te maken voor de verbouwing van de bestaande aula. Situatie De Noorderbegraafplaats kent een klassieke symmetrische opzet uit 1919 met aan weerszijden van de hoofdentree dienstgebouwen. Met het realiseren van de Aula is in de jaren 60 een nieuwe hoofdentree gerealiseerd. De aula is indertijd met minimale middelen gerealiseerd, de kwaliteit van toegepaste materialen én het ruimtelijk ontwerp komt gedateerd over. De herdenkingsruimte heeft een sterk naar binnen gekeerd karakter, de indeling blijkt bovendien uitgesproken onpraktisch. Het is een klein en laag gebouwtje terwijl deze functie een meer prominente plaats verlangt.
Ontwerp
Door de bouwmassa en gevels sterk te abstraheren krijgt het gebouwtje een monumentale verschijningsvorm die ook op grotere afstand zijn uitwerking heeft. De beide kopgevels zijn volledig transparant. De langsgevels bestaan uit stroken gefigureerd glas in verschillende kleuren. Het gekleurde glas sluit goed aan op de vele kleuren die aanwezig zijn op de begraafplaats. Andere belangrijke ingrepen zijn logistiek van aard. De herdenkingsruimte wordt verplaatst naar de noord gevel. De relatie tussen herdenkingsruimte en begraafplaats wordt versterkt door een nieuw aan te leggen met hagen omheind gazon. Door het gazon ruimtelijk te begrenzen ontstaat een complementaire buitenruimte analoog aan de herdenkingsruimte met een contemplatief karakter. Het basement van de Aula word uitgebreid en formeler vormgegeven zodat de aula een krachtiger positie centraal op de begraafplaats kan innemen Het kantoor van de beheerders krijgt een separate toegang buiten de meer formele route van afscheid nemen om. De separate toegang voor het kantoorgedeelte is (ondergeschikt) aan de west gevel toegevoegd. De binnenafwerking, gestucte wanden, een nieuw plafond is sober. De bestaande lei stenen vloer is behouden en waar nodig aangeheeld. De nieuwe banken zijn transparant en ogen licht. De aula met voorheen de uitstraling van een “dienstengebouwtje” vormt na de verbouwing een stralend middelpunt van de vernieuwde Noorderbegraafplaats