Toelichting nieuwbouw Aanmeldcentrum Schiphol-Oost
Inleiding
Het Aanmeldcentrum Schiphol zal binnenkort in gebruik worden genomen. Bonnema Borren Staalenhoef architecten kreeg bijna 2 jaar geleden van Schiphol Real Estate de opdracht om voor dit plan, op basis van een Programma van Eisen en met in achtneming van de stedenbouwkundige randvoorwaarden, een ontwerp te maken. In de zomer van 1999 werd in nauw overleg met directie en medewerkers van het Aanmeldcentrum een start gemaakt en zijn de eerste ontwerpschetsen besproken.
Stedenbouwkundige randvoorwaarden
Reeds enige jaren geleden heeft Schiphol Real Estate een stedenbouwkundig plan op laten stellen voor de herontwikkeling van Schiphol-Oost, het ‘oude Schiphol'. Op dit moment is al een groot deel van dit stedenbouwkundig plan gerealiseerd en zijn er meerdere plannen in een vergevorderd stadium. De ruggengraat van het plan wordt gevormd door de Guillonaardweg. (?naam checken svp) Deze boulevard splitst Schiphol-Oost in twee delen. Aan de zijde van het platform een stedelijk, ‘steenachtig' gebied en aan de buitenzijde een ‘groene zoom' met vrijstaande gebouwen. Het centrum van Schiphol-Oost is het nieuwe plein met de verschoven en vervolgens gerestaureerde oude verkeerstoren. In het stedenbouwkundig plan worden randvoorwaarden gegeven voor de architectuur, materiaalgebruik (associatie luchthavenarchitectuur), toegestane bebouwingspercentages en -hoogtes én voor de inrichting van de omliggende terreinen. Voor de kavels in de ‘groene zoom' moet minimaal éénderde ingeplant worden met berkenbomen en moeten de parkeerterreinen met beukenhagen uit het zicht onttrokken worden. De kavel waar het aanmeldcentrum gerealiseerd is, bevindt zich aan het einde/begin van de boulevard, direct bij de doorlaatpost naar het platform.
Stedenbouwkundig plan
Bonnema Borren Staalenhoef architecten heeft het Aanmeldcentrum (circa 6000 m2) integraal ontworpen met de (nog te realiseren) bebouwing direct ernaast. Op het schegvormige terrein komt een compositie van in totaal 3 gebouwen in 5 tot 6 bouwlagen. (totaal vloeroppervlak circa 16.000m2) Komende vanaf de zijde van de voormalige Fokkerterreinen ziet men op de kopgevel van het Aanmeldcentrum. Vanaf de brug over de ringvaart kijkt men straks op de kopgevels van de daar nog te realiseren kantoorgebouwen. Door deze compositie van gebouwen blijft er vanaf de dijk vanuit verschillende posities zicht op de achterliggende bebouwing en over het platform. De 3 gebouwen worden aan één geregen door de laagbouw. Van het Aanmeldcentrum is dat de laagbouw met vooral de verschillende dagopvangruimtes, de bebouwing ernaast krijgt een half verdiepte en half ‘opgetilde' parkeerlaag.
Vanaf de dijk van de Ringvaart kijkt men op het dak van de laagbouw, door de toepassing van een mos-sedum begroeiing op dit dak, wordt de laagbouw opgenomen in de groene zoom. De compositie van de 3 langgerekte gebouwen wordt verder versterkt door de architectuur, de kopgevels onderscheiden zich sterk van de langsgevels.
Architectuur
Doelstelling bij de herontwikkeling van Schiphol-0ost is hoogwaardige architectuur voor een beperkt budget. De gebruiker, de Immigratie en Naturalisatie Dienst, heeft de ontwerper gevraagd een ingetogen plan te maken, géén ‘glossy' gebouw, maar zeker ook géén gevangenis. Daarnaast stonden de randvoorwaarden die in het stedenbouwkundig plan waren opgenomen. Belangrijke aspecten in dit ontwerp zijn de samenhang tussen de laag- en de hoogbouw, de integratie van de buitenruimtes van het Aanmeldcentrum alsmede de ruimtes voor fietsenstalling, containerruimte, expeditie, techniek en dergelijke. Wat overblijft zijn eenduidige volumes in de ‘groene zoom'.
De verscheidenheid aan toegepaste materialen is tot een minimum beperkt gebleven. Er is nadrukkelijk gezocht naar hoogwaardige en duurzame producten. Materialen die goed schoon gehouden kunnen worden en niet lelijk verouderen.
In de gevel is hoofdzakelijk glas toegepast, voor de ‘gesloten' delen grijs geëmailleerd glas, de raamstroken in de langsgevels helder isolatie-glas. De nood-trappenhuizen (buitenklimaat) aan de kopgevels zijn afgeschermd met helder glas. Aan één van de koppen wordt dit trappenhuis ook gebruikt voor de doorvoer van de luchtbehandelingskanalen. In de binnen-kopgevel zijn ramen aangebracht. Waar de langsgevels, van buitenaf gezien, vrij gesloten zijn, geven de transparante kopgevels een beeld van het innerlijk van het gebouw. Een beeld van trappen, techniek en kantoorruimte via de ramen in de binnengevel. De grote glazen puien markeren de brede gangzones op de verschillende verdiepingen. De glasstroken in de langsgevels bieden van binnenuit een ruim uitzicht over het platform en over ‘landzijde', de weilanden richting Aalsmeer.
In de gevels van de laagbouw zijn prefab-betonstijlen toegepast. Deze stijlen geven de gevels de nodige plasticiteit en ritmiek. Er ontstaat samenhang in gevels die anders een rommelig beeld op zouden leveren. Tijdens het naderen en passeren van het gebouw veranderd het gevelbeeld, dankzij deze stijlen, continu. Ook de kopgevels van de hoogbouw zijn voorzien van betonstijlen, ze geven structuur aan de verder zo lichte en transparante gevels en verbinden de laag- en de hoogbouw aan elkaar.
De betonstijlen vormen tevens de dragers van de afscherming van de buitenruimtes, de fietsenstalling en de containerruimte. In deze delen zijn verzinkt stalen roosters aangebracht die het zicht van buitenaf naar binnen enigszins versluieren.
Interieur
Het interieurontwerp is van de hand van Ontwerpgroep Trude Hooykaas. Met directie en medewerkers van het Aanmeldcentrum, Trude Hooykaas en haar medewerkers en Bonnema Borren Staalenhoef architecten is intensief samengewerkt om dit gebouw, dat voor een groot deel een standaard kantoorgebouw is, op maat te maken voor alle gebruikers van dit Aanmeldcentrum. Een gebouw dat in balans is met haar omgeving en een interieur dat in balans is met het gebouw.