Inleiding
De Nieuw Indische Buurt is volgens velen een prettige buurt om te wonen. Om te zorgen dat het ook in de toekomst een fijne buurt blijft is wijkvernieuwing noodzakelijk. Het gebied tussen de Molukkenstraat, Timorstraat, Palembangstraat en Bandoengstraat (inclusief de Medanstraat) wordt de komende jaren vernieuwd. Een bewoners werkgroep is bij de architectenselectie voor dit gebied betrokken. Lefier heeft Bureau Ritsema, MAD Architecten en Borren Staalenhoef Architecten opdracht gegeven, in goed collegiaal overleg, een samenhangend plan voor dit gebied te maken. De woningen aan de Molukkenstraat (ruim 50 appartementen, specifiek voor ouderen) en aan de Timorstraat (18 grondgebonden eengezinswoningen) worden door Borren Staalenhoef Architecten ontworpen.
Situatie
De Nieuw Indische Buurt is een onderdeel van het Uitbreidingsplan (in het Noordoosten) van de stad Groningen (1928). Dit plan werd door de dienst Gemeente Werken in samenwerking met architect H.P. Berlage opgesteld. Het bestaat voornamelijk uit grote gesloten bouwblokken in een symmetrisch stratenpatroon. Een flink deel van deze buurt is voor de 2e wereldoorlog conform het uitbreidingsplan uitgevoerd. Het hier beschreven plan bevindt zich in het naoorlogse deel en heeft een hogere woningdichtheid. Om deze dichtheid te bereiken is dit deel, in afwijking van de oorspronkelijke plannen, gerealiseerd in strokenbouw. De woningen bestaan voornamelijk uit identieke portieketage flats en boven- benedenwoningen. Doordat deze woningen op een onderbouw staan en rondom een groene plint hebben in de vorm van ligusterhagen domineren de auto's het straatbeeld niet. Het groene karakter van deze buurt blijft het uitgangspunt. Lefier biedt de bewoners faciliteiten als gereedschap en advies tbv. tuinonderhoud.
Programma van Eisen
In opdracht van Lefier heeft Bureau Ritsema een beeldkwaliteitplan (30 maart 2006) gemaakt. Dit plan beschrijft gedetailleerd de stedenbouwkundige uitgangspunten en doet suggesties voor materiaalgebruik, kleurstelling etc. Borren Staalenhoef Architecten ontwerpt 18 eengezinswoningen aan de Timorstraat (GBO gemiddeld 150 m²) en minimaal 50 appartementen specifiek voor ouderen aan de Molukkenstraat (GBO van gemiddeld 96 m²). In een later stadium wordt een onderverdeling naar huur- koopwoningen gemaakt. Voor het aantal parkeerplaatsen is het uitgangspunt per woning minimaal 1 parkeerplaats op eigen terrein te realiseren. Bezoekers parkeren hun auto's op de openbare weg. De Medanstraat blijft in de toekomst vrij van parkeerplaatsen. De parkeervoorzieningen (verdiept ten opzichte van maaiveld) voor de bewoners aan de Molukkenstraat, de Timorstraat en de Medanstraat zijn bereikbaar vanuit de Molukkenstraat via de Medanstraat. Achter het appartementengebouw zijn de toegangen tot het private parkeergebied. Alle grondgebonden woningen aan de Timorstraat hebben 2 parkeerplaatsen op eigen terrein. Deze parkeerplaatsen zijn overdekt door de buitenruimte bij deze woningen. De bewoners van de appartementen aan de Molukkenstraat hebben allen één (al dan niet gereserveerde) parkeerplaats.
Woningen Timorstraat
De 18 grondgebonden woningen met hun voordeur aan de Timorstraat zijn opgetild ten opzichte van maaiveld. Vanuit de woning is er goed zicht op de straat, zonder dat het ten koste gaat van de privacy voor de bewoners. De tuinen aan de straatzijde zijn voorzien van ligusterhagen, overeenkomstig elders in de Nieuw Indische Buurt. Aan de achterzijde parkeren de bewoners hun auto onder het terras. De auto's, verdiept ten opzichte van maaiveld, bepalen niet het uitzicht van de bewoners van de Medanstraat. Door het plaatsen van berging en toilet in het souterrain blijft het gebruik van de opgetilde begane grond flexibel. Naar keuze kunnen de bewoners kiezen voor zitten aan de straat en eten aan het terras, dan wel andersom. De verdieping biedt ruimte aan 3 slaapkamers en een badkamer. Indien de bewoners direct ofwel in een later stadium hun woonoppervlak willen vergroten zijn er meerdere opties. Het souterrain kan gebruikt worden als extra berging, als werkruimte, hobbyruimte, (logeer-)slaapkamer ofwel een combinatie van functies. De woningen zijn prefab inclusief installaties en sanitaire ruimtes in de fabriek vervaardigd en naar de bouwplaats getransporteerd. Elke woning is uit 9 van deze onderdelen samengesteld waarvan telkens per laag de middelste de afwijkende onderdelen bevat (trap, badruimte etc...). Door deze wijze van bouwen is een ruime woning voor een zeer aantrekkelijke prijs gerealiseerd. Van de vele mogelijkheden in het sousterrain is door de huidige bewoners volop gebruik gemaakt.
Materialisatie
De rijenwoningen aan de Timorstraat zijn uitgevoerd in baksteen. De keuze hiervoor is afgestemd met de bouwplannen van Bureau Ritsema en MAD Architecten. De woningen zijn voorzien van een licht hellend pannendak. Het geveldeel van het souterrain is aan de achterzijde niet uniform, afhankelijk van het gebruik is deze gevel open, ofwel gesloten, transparant, lichtdoorlatend ofwel blind. Belangrijkste onderdeel is het grote horizontale raam op de vloerrand van de woonkamers. Dit raam heeft aan weerzijden ventilatieluiken achter een aluminium gevelrooster. Door de positie van het raam is er een goed zicht op straat en wat daar gebeurt; dit draagt bij aan het veiligheidsgevoel. Desondanks is de privacy van de bewoners gewaarborgd. De woningen zijn herkenbaar door de sobere maar zorgvuldige detaillering.